برگزاری ورکشاپ تخصصی دیتابیس‌های علمی در پوهنتون پروان؛ تأکید بر ارتقای کیفیت نشرات و شاخص‌های علم‌سنجی استادان

برگزاری ورکشاپ تخصصی دیتابیس‌های علمی در پوهنتون پروان؛ تأکید بر ارتقای کیفیت نشرات و شاخص‌های علم‌سنجی استادان

قبل از ظهرامروز چهارشنبه 6حوت، ورکشاپ آموزشی یک‌روزه تحت عنوان «معرفی و چگونگی استفاده از دیتابیس‌های علمی» از سوی معاونیت تحقیقات و مجلهٔ علمی پوهنتون پروان برگزار شد.

محترم پوهنمل آغا محمد محمدی معاون تحقیقات و مجله علمی پوهنتون گفت تحقیق به‌عنوان رکن اساسی پیشرفت نهادهای تحصیلات عالی و نقش کلیدی دیتابیس‌های علمی در ارتقای جایگاه علمی پوهنتونها دارد و هدف این ورکشاپ را ارتقای ظرفیت‌های تحقیقاتی، بهبود کیفیت نشرات اکادمیک و افزایش آگاهی استادان از شاخص‌های معتبر علم‌سنجی عنوان نمود.

سپس پوهنمل عبدالعلیم عثمانی، عضو کادر علمی پوهنځی زراعت و ارائه‌کنندهٔ این ورکشاپ، به‌گونهٔ همه‌جانبه به معرفی دیتابیس‌های علمی و نحوهٔ استفادهٔ عملی از آن‌ها پرداختند.

در بخش نخست، دیتابیس Google Scholar معرفی گردیده و شاخص‌های مهم آن از جمله h-index، Citation، i10-index، h5-index و h5-median به‌صورت تفصیلی تشریح شد. همچنان، شیوهٔ ایجاد و مدیریت پروفایل علمی در این دیتابیس و چگونگی پیگیری میزان استنادها به آثار علمی استادان، به‌گونهٔ عملی آموزش داده شد.

در ادامه، دیتابیس Scopus که مربوط به شرکت معتبر نشراتی Elsevier می‌باشد، معرفی گردید. در این بخش، علاوه بر آشنایی عمومی با محیط اسکوپس، شاخص‌های مهم آن از جمله CiteScore، SJR (SCImago Journal Rank)، SNIP (Source Normalized Impact per Paper)، Quartile (Q1–Q4)، تعداد استنادها (Citations)، شاخص H-index نویسنده در اسکوپس و تحلیل استنادی (Citation Analysis) توضیح داده شد.

همچنان، وب‌سایت SCImago Journal Rank (سکیماگو) به‌عنوان یکی از منابع مهم ارزیابی مجلات نمایه‌شده در اسکوپس معرفی گردید و نحوهٔ بررسی رتبهٔ مجلات بر اساس چارک‌ها (Quartiles)، شاخص SJR، حوزه‌های موضوعی و مقایسهٔ مجلات هم‌رشته به‌گونهٔ عملی نمایش داده شد. در این بخش تأکید گردید که آگاهی از چارک مجله (به‌ویژه Q1 و Q2) نقش مهمی در انتخاب مجلات معتبر برای نشر مقالات علمی دارد.

در بخش بعدی، دیتابیس Web of Science نیز معرفی گردید و شاخص‌های مهم آن از جمله Impact Factor، Journal Citation Indicator (JCI)، H-index، تعداد استنادها و گزارش‌های استنادی (Citation Reports) توضیح داده شد. تفاوت‌ها و شباهت‌های میان Web of Science و Scopus نیز به‌صورت مقایسوی مورد بحث قرار گرفت.

در جریان ورکشاپ، همچنان روی اهمیت تشخیص مجلات معتبر از مجلات نامعتبر (Predatory Journals)، بررسی نمایه‌شدن مجلات در دیتابیس‌های بین‌المللی، استفادهٔ درست از شاخص‌های علم‌سنجی (Scientometrics) و نقش این شاخص‌ها در ارتقای رتبهٔ علمی استادان و پوهنتون تأکید صورت گرفت.

گفتنی‌ست که تداوم چنین برنامه‌ها گامی اساسی در راستای تقویت فرهنگ تحقیق، افزایش تولید علم و ارتقای جایگاه علمی این نهاد در سطح ملی و بین‌المللی محسوب می‌شود.

با احترام

دفتر نشرات پوهنتون پروان